For kommunar
Ei levande oversikt over kva folk og bedrifter i kommunen har og kan
Kommunen eig oversikta og er behandlingsansvarleg. SAMLO driftar plattforma, metoden, opplæringa og oppfølginga, og set opp ein kommuneoperatør: ein person i kommunen som har ansvar for oversikta. Vi søkjer no den første kommunen som vil gjennomføre ein pilot, og som er med på å forme den endelege løysinga.
Kommunen er den praktiske inngangen til SAMLO, men verdien stoppar ikkje ved kommunegrensa. Når folk, bedrifter og frivillige er kjende og oversikta blir halden levande, står både den enkelte, lokalsamfunnet og Noreg sterkare.
Kva som manglar i dag
Dei fleste kommunar har lister over eigne ressursar og over aktørane i kriseleiinga. Det som sjeldan finst, er ei oversikt over kva innbyggjarane, laga og bedriftene rundt faktisk har og kan.
Den kunnskapen finst, men han bur i hovudet til enkeltmenneske. Ho som leier frivilligsentralen kjenner femti personar. Når ho har ferie, eller når klokka er tre om natta og vegen er stengd, finst han ikkje nokon stad. Og bedriftene som har utstyret blir aldri spurde, fordi ingen veit at dei skal spørje.
Kommunane skal kjenne ressursane rundt seg
DSB tilrår at kommunane har ei systematisk oversikt over ressursar hos frivillige, næringsliv og andre lokale aktørar. SAMLO er laga for å halde ei slik oversikt levande og brukbar gjennom året.
Forskrift om kommunal beredskapsplikt paragraf 4 krev at beredskapsplanen har ei ressursoversikt. At ho òg bør dekkje ressursar hos frivillige og i næringslivet, er DSB si tilråding i Veileder overordnet beredskapsplan. Kommunen vurderer sjølv om kravet er oppfylt. DSB har ikkje vurdert, godkjent eller tilrådd SAMLO.
Kva SAMLO gir oversikt over
Kva folk, lag og bedrifter i lokale område har og kan bidra med. Traktor med frontlastar, aggregat, lastebil, båt, verkstad, lagerplass, førstehjelp, kjennskap til vegen bak fjellet, folk som kan lage mat til mange.
Registeret spør aldri om helseopplysningar, heimeadresse eller fødselsnummer, og det har ikkje noko ope merknadsfelt der nokon kan skrive kva som helst om ein innbyggjar. Det er eit register over kva vi til saman kan gjere, ikkje eit register over folk.
Kven som har ansvaret
Éin person i kommunen har ansvaret for oversikta, med ein vara ved sida. Ikkje kommunen i allmenn forstand, og ikkje eit system som passar seg sjølv. Han tek imot kvar registrering, ryddar teksten, plasserer henne i rett område og ringjer nummeret for å stadfeste at det stemmer.
Kriseleiinga har ikkje eiga innlogging i piloten. Dei har nummererte papirkopiar, av di det er dei som verkar den dagen skjermen er svart.
Kven som eig dataa
Kommunen. Opplysningane om kommunen sine eigne innbyggjarar tilhøyrer kommunen, uavhengig av korleis avtalen sluttar. Kommunen kan når som helst be om ein fullstendig eksport, og dei daterte papirlistene er kommunen sin eigedom og blir verande hos kommunen.
Skulle byvalle avvikle eller miste evna til å levere, gjeld den same utleveringsplikta. Kommunen sit då att med eksporten og papirlistene, som verkar utan systemet. Beredskapsverdien skal overleve leverandøren.
Tiltenkt rettsleg grunnlag er GDPR artikkel 6 nr. 1 bokstav e. Kommunen må før pilotstart vurdere og dokumentere rettsgrunnlaget, med utgangspunkt i sivilbeskyttelseslova §§ 14 og 15 og forskrift om kommunal beredskapsplikt § 4. Frivillig påmelding er måten folk kjem inn, ikkje rettsgrunnlaget. All lagring og behandling skal skje innanfor EU eller EØS, og leverandørane blir namngjevne med land og rolle i databehandlaravtalen før pilotstart. Meir om personvern.
Korleis det blir halde oppdatert
Ved å bli brukt. SAMLO er laga for å bli brukt mest i kvardagen, fordi det er slik oversikta blir halden levande fram til den dagen det gjeld. I tillegg stadfestar kvar person oppføringa si éin gong i året, og den som ikkje svarar, blir teken ut.
Korleis det blir brukt i kvardagen
Nokon ber ein handlepose opp til ein som ikkje kjem seg i butikken. Nokon måkar ei innkøyring. Eit lag treng folk til ei dugnad. Det er små ting, og det er nettopp difor dei held registeret varmt.
Kva som skjer når straum eller nett fell
Éi misforståing er verdt å rydde opp i med ein gong: SMS er ikkje ein veg utanom nettet. SMS går i det same mobilnettet som fell når straumen går. Det som held utan nett, er den daterte papirlista som alt er skriven ut, og ein møtestad folk kjende til før straumen gjekk.
Papir og telefonkjede er den delen av metoden som er laga for å øvast, og den første øvinga er den vi gjer saman. Heile forklaringa står her.
Kva dette skal bli
Målet er ikkje ei rekkje lause prosjekt. Målet er ei teneste kommunen held levande og betaler ein årleg lisens for, når modellen er prøvd, dokumentert og klar.
Den lisensen er ikkje selt til nokon, og prisen er ikkje sett. Det første som skal skje, er ein pilot som viser om dette held.
Kva den første piloten inneheld
Ein pilot på seks månader i eitt avgrensa område i kommunen, til fast pris. Avtalen tek slutt av seg sjølv, og han sluttar med ei felles vurdering av om dette er verdt å halde fram med.
-
Oppsett
Register, område og driftsrytme på plass saman med kommunen, og grunnopplæring av dei som skal halde det.
-
Kartlegging og registrering
Ein kampanje i bølgjer som får innbyggjarar, lag og bedrifter inn i registeret. Opplegg og materiell kjem frå oss, kommunen deler i eigne kanalar.
-
Opplæring
Av den som har ansvaret for oversikta, av vara, og av kriseleiinga.
-
Ei øving
Ei øving på papirberedskapen, med telefonkjede og daterte papirlister, og skriftleg evaluering etterpå.
-
Drift gjennom perioden
Vi held arbeidskøen, purringane og målinga bak svarnormene. Laget i kommunen tek sjølv kontakten med folk.
-
Rapport
Ein skriftleg rapport til slutt: kva som vart registrert, kor mange som vart varsla, kor mange som svarte og møtte per område, og kva kommunen sit att med.
Kva piloten kostar står i pilotframlegget som blir sendt, ikkje på ei nettside. Målet er at eit lite lag av lokale bedrifter dekkjer den første piloten, slik at kommunen ikkje betaler. Det er ikkje på plass enno. Meir om det her.
Kva kommunen må stille med
Dette er den delen som avgjer om ein pilot lukkast, og det er ikkje berre å seie ja. Ein pilot der kommunen ikkje deltek, blir ei liste ingen brukar.
-
Peike ut ein person, og ein vara
Éin person med ansvar for oversikta, og ein vara ved sida. Rolla er eit lag på to. Éin eldsjel er eitt sjukefråvær frå at alt stoppar.
-
Setje av tida
Om lag 14 timar opplæring éin gong, og om lag seks timar i månaden i snitt gjennom piloten, tyngst dei to første månadene. Kriseleiinga brukar om lag tre timar på øvinga og evalueringa.
-
Forankre personvern og beredskap internt
Kommunen er behandlingsansvarleg og gjer si eiga risikovurdering før registreringa startar. Vi stiller med dokumentasjonsgrunnlaget og svarar personvernombodet, men vurderinga er kommunen si.
-
Vere med i avklaringane
Kva område registeret skal delast inn i, kva kommunen alt har, kva forsikringsordning som dekkjer frivillige i kommunal beredskapsinnsats.
-
Dele kampanjen
I kommunen sine eigne kanalar. Utan det når registreringa ikkje fram.
-
Vere med på øvinga, og evaluere
Piloten sluttar med ei felles vurdering av om dette er verdt å halde fram med. Svaret kan vere nei.
Timetalet er dimensjonert for eit lag på to. Éin person åleine held ikkje rytmen. Tala er dessutan planlagde og ikkje målte, av di ingen kommune har køyrt ein pilot enno. Kor lang tid kvar registrering tek å gå gjennom, er noko av det piloten skal finne ut.
Kva SAMLO tek
Oppsettet, kampanjeopplegget og materiellet, opplæringa, arbeidskøen og purringane, målinga bak svarnormene, verktøyet laget varslar med, øvinga med skriftleg evaluering, hjelp innan éin verkedag, og sluttrapporten. Fysisk oppmøte innanfor Vestland er inkludert.
Éin ting gjer vi aldri: vi går ikkje gjennom fritekst frå innbyggjarane. Det er kommunen sin person som les det innbyggjarane har skrive, ikkje oss.
Kva de bør vite før de seier ja
Ingen kommune har signert enno, og SAMLO har ikkje vore i drift under ei ekte hending. Det finst ingen du kan ringje for å høyre korleis det gjekk. SAMLO AS er under etablering, og fram til selskapet er registrert står Steffen Valle Øvrebø bak prosjektet gjennom byvalle.
Det som skal ta imot ekte folk, blir bygd ferdig saman med den første kommunen. Den første kommunen er altså med på å forme den endelege løysinga, og det er noko anna enn å kjøpe noko som er ferdig. Det bør ein få vite på førehand.